أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
474
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
نتيجهء اين كارها حدود يك صد نفر كشته شدند و بردگان سعد ، خانهء بسيارى از تركها را غارت كردند . همچنان كه رباطى كه در سوق الليل بود و نيز خانههايى در مكه غارت شد . شريف سعد دانست كه قدرت دفاع ندارد . به همين دليل مكه را به سمت حسينيه در جنوب مكه ترك كرد و منتظر فرصت مناسب براى گرفتن انتقام ماند . « 1 » عبداللَّه بن هاشم بدين ترتيب امارت مكه به شريف عبداللَّه بن هاشم از آل بركات واگذار گرديد . « 2 » او از باب السلام سوار شده ، در خيابانهاى مكه مرور مىكرد ، در حالى كه منادى ، برابر موكب او نام وى را جار مىزد . اين رخداد در اوايل ذىحجهء سال 1105 و پس از فتنهاى پر تلفات بود كه شمار زيادى از دو طرف كشته شدند . اين به جز حجاجى بود كه در عرفه و مكه به قتل رسيدند ، چرا كه برخى از قبايل فرصت را براى غارت مناسب ديده بسيارى از حجاج را در مسير عرفه غارت كردند و مسير جدّه هم پر از فتنه و فساد شد ، به طورى كه قافلهها در مسير بازگشت جرأت خروج از مكه را بدون محافظانى از سپاه براى مراقبت از آنان نداشتند . به نظرم مسؤول اصلى در اين وقايع سلطنت تركى بود كه براى عزل و نصب ، زمانى جز ايام حج را در نظر نمىگرفت و در اين ميان حجاج در ميان فتنههاى ناشى از آن گرفتار دشوارى شده ، اموال و اجناس آنان در معرض غارت قرار مىگرفت و لصوص و مفسدان فرصت را براى پر كردن جيب خود يا سدّ جوع و رفع بيچارگى خويش مناسب مىديدند . در اين فتنه ، وزير شريف سعد كه نامش عثمان حميدان بود دستگير شد . وى در باغى در معابده كه به نام خود او بود ، پنهان شده بود . پس از دستگيرى ، او را در جايى در سپاه نگاه داشته بودند تا بكشند . اما توانست با عبور از ديوار معلات بگريزد و از آنجا به
--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . تذييل شفاء الغرام ، ص 307 .